Wszyscy drukują, my nie możemy być gorsi…
W 1987 roku związaliśmy się (z kolegami z klasy) z Międzyszkolnym Komitetem Oporu (taka uczniowska „Solidarność” w podziemiu). Jednym z celów, może głównym, było dostarczanie informacji poza cenzurą. Kolportowaliśmy różne gazetki „podziemne”, trochę wydawnictw książkowych no i oczywiście nasze czasopisma szkolne: „Szkoła” i „BIUST”.
W tym czasie, dość mocno, szczególnie w liceach, rozwijały się pisma redagowane i wydawane przez uczniów (zwykle „prymitywnymi metodami” – od przepisywania po kilka egzemplarzy na maszynie do pisania, przez tzw. „białko” po już high tech 😊 sitodruk). Wszyscy drukują, my nie możemy być gorsi … tym bardziej, że jesteśmy „techniczni”, znaczy z ze szkoły technicznej…
Tak rozpoczęła się przygoda z naszym pismem „Uczeń Niepokorny”, na koniec przemianowanym na „Neptusia”.
Wszystkie 3 numery Ucznia Niepokornego były drukowane prymitywniejszą metodą. Matryca białkowa była przygotowywana na maszynie do pisania bez taśmy (literki były „wybijane” w matrycy. Matryca była „przyklejana” farbą drukarską do materiału naciągniętego na ramkę. Ten materiał zwykle pozyskiwaliśmy z czerwonej flagi, zdjętej z jakiegoś budynku w ramach walki z komunistycznymi świętami. Za pomocą metalowego wałka farba drukarska była „przeciskana” przez „dziurki” w matrycy i tak na kartce pojawiał się tekst.
Skład redakcji oraz drukarni i kolportażu 😊: Romuald Adamowicz „Adaś”, na zdjęciu z czerwonym krawatem, w stylu Pomarańczowej Alternatywy przebrany na balu karnawałowym za komunistycznego aktywistę; Piotr Chrobak „Bobak” i śp. Ireneusz Puchalski „Zwierzak”.
Pochód pierwszomajowy pod groźbą utraty premii – Neptuś, nr 1, 1989.03
…obowiązkowy jest pochód Pierwszomajowy pod groźbą utraty premii lub awansu. W ZSRR obowiązuje ponadto udział w pochodzie święta Rewolucji Październikowej.
Prosimy o uwagi na temat naszego pisma (krytyczne też mile widziane).
Neptuś, nr 1, 1989.03, A5, nakł. ok. 500 egz.
Neptuś to kontynuacja gazetki Uczeń Niepokorny. Obie były redagowane przez Romka Adamowicza ucznia Zespołu szkół Elektronicznych we Wrocławiu, w tamtych czasach przy ul. Świerczewskiego, a dzisiaj przy Józefa Piłsudskiego 27. Szkoła nosi dzisiaj nazwę Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych – ZSTiE.
Redakcja dziękuje Grupie Młodych Solidarności Walczącej za pomoc w druku tego numeru Neptusia. Wygląda na to, że Grupa Młodych SW jedynie posłużyła jako kontakt z moim ojcem, który wydrukował ten numer pisma. W czerwonym kolorze jest druk próbny. Widać, że wszystko jest jakby na odwrót. Odwrotną stroną zostały położone diapozytywy do naświetlania sita. Z takiego źle naświetlonego sita trzeba było zmyć utwardzoną emulsję światłoczułą i naświetlić jeszcze raz. To dodatkowa godzina pracy, a może dwie. Przy druku próbnym znalazłem notatkę taty na pasku papieru, gdzie zapisał, że Neptuś to kontynuacja Ucznia Niepokornego. Czyżby drukował też tego „poprzednika”, który był wykonywany techniką białkową? Romka znałem bardzo dobrze, ale nie miałem pojęcia, że tato drukował jego gazetę. Jak konspiracja to konspiracja :).
Galeria zdjęć przedstawia prawie cały proces produkcji gazety: 1. Robione ręcznie makiety poszczególnych stron, (2) nie ma negatywów, ale (3) zachowały się pozytywy klisz zrobione z makiet metoda fotograficzną, (4) sito drukarskie, na które naświetla się klisze, (5) czerwony druk próbny, jak widać, klisza została położona na sito odwrotną stroną i druk jest nieprawidłowy. Trzeba wtedy czyścić sito i naświetlać ponownie, (6) Pierwsza i druga strona Neptusia wydrukowana już prawidłowo.
Paweł Błażewicz
-
- Makieta pierwszej strony 1 nr Neptusia.
-
- Makieta drugiej strony 1 nr. Neptusia.
-
- Pozytywy pierwszej i drugiej strony 1 nr. Neptusia. do naświetlania sita drukarskiego.
-
- Sito drukarskie do naciągania na rozkładany stelarz z rurek. Patent Solidarności Walczącej.
-
- Druk próbny 1 nr. Neptusia
-
- Notatka mojego taty dotycząca 1 nr. Neptusia
-
- Neptuś, nr 1, s. 1.
-
- Neptuś, nr 1, s. 2.
-
- Porównanie Neptusia w formacie A5 z Solidarnością Walczącą w formacie A4.
Marzec 1989 r. to epoka, gdy młodzież coraz bardziej angażowała się już nie tylko politycznie, ale domagała się więcej praw ucznia oraz bardziej racjonalnej organizacji nauki w szkołach. Nr 1 Neptusia poświęcony jest kwestii warsztatów szkolnych, np. wynagrodzenia, jeśli w tych ramach uczniowie uczestniczą w produkcji; połączenie niezależnych organizacji młodzieżowych Dolnego Śląska w Ruch Młodzieży Niezależnej i jego postulaty; zerwanie plakatów informujących o legalnym spotkaniu z Lechem Wałęsą; powołanie do życia Solidarności Polsko-Węgierskiej; w dziale Historia Polski o okupacji sowiecka po klęsce Polski we wrześniu 1939 r. zwanej też „pierwszą okupacją”, w odróżnieniu od drugiej, gdy sowieci znowu zajmowali ziemie polskie w 1944 r. wypierając armię niemiecką.
Romuald Adamowicz, red. naczelny Neptusia,a wcześniej Ucznia Niepokornego